Aan de slag

Als je zelf met peer review aan de slag wil, kun je dat zo groot of zo klein aanpakken als je zelf wilt. Alle vormen van peer review kunnen door leraren op eigen initiatief worden vormgegeven.

Daarnaast kan peer review een plaats krijgen in het beleid van de school. Als je peer review wilt introduceren bij collega’s is het raadzaam rekening te houden met een aantal succesfactoren en randvoorwaarden die door onderzoekers zijn afgeleid uit praktijkervaringen van een groot aantal scholen.

Ook zijn er checklists voor leraren, schoolleiders en ontwikkelaars samengesteld die je kunnen ondersteunen bij het toepassen van peer review. Een aantal meewerkende leraren van de Onderwijscoöperatie komt graag op jouw school vertellen over hun eigen ervaringen en inzicht geven in werkvormen en hulpmiddelen. Je kunt ook aan de slag met de Kijkwijzer.

Wanneer je aan de slag gaat met peer review, kunt je kiezen uit:

  1. Collegiale en interscolaire consultatie:
    Het doel bij deze vorm is het oplossen van een probleem binnen de lespraktijk. Je kunt met enkele collega’s, maar ook binnen netwerken van leraren buiten jouw school, hierover spreken.
  2. Intervisie:
    Het uitwisselen van ervaringen staat bij deze vorm centraal. Het kan erg leerzaam zijn om de verschillende belevenissen met collega’s te bespreken.
  3. Collegiale visitatie:
    De bedoeling is dat directe collega’s elkaar een spiegel voorhouden. Bij deze vorm van reflectie wordt gebruik gemaakt van lesobservaties: collega’s kijken bij elkaar in de les en geven vervolgens feedback op de punten die de ontvangende leraar vooraf zelf heeft bepaald. Het gaat hierbij om wederkerig leren: zowel de observerende als de uitvoerende leraar leert van deze activiteit.
  4. Collegiaal onderwijs ontwikkelen:
    Met een collega overleg je hoe het onderwijs beter of anders kan worden. Gezamenlijk bepaal je het onderwerp. Na een lesbezoek wordt het onderwerp verder gespecificeerd en ga je gezamenlijk aan de slag om ideeën te ontwikkelen om het onderwijs te veranderen.
    Een uitgebreide en methodisch goed uitgewerkte vorm is Lessenstudie. Hierbij wordt lesbezoek afgewisseld met gezamenlijk voorbereiden van een les. Dit gebeurt in een kleine groep leraren volgens een vaste cyclus.
  5. Interscolaire visitatie:
    Bij interscolaire visitatie draait het om het uitwisselen van kennis met externen, dat wil zeggen collega’s van andere scholen die een spiegel voorhouden. Een groep leraren (en leidinggevenden) gaan bij een (collega-) school op bezoek voor het observeren van enkele lessen en het geven van feedback.
  6. Waarderende dialoog:
    Bij de waarderende dialoog gaat het om het uitwisselen van persoonlijke ervaringen, gericht op de ontwikkeling van visie en beleid. Kenmerkend aan de waarderende dialoog is dat dit vanuit een waarderende onderzoekende grondhouding gebeurt.

De inhoud van dit deel van deze website is onder andere gebaseerd op het rapport Peer review in de praktijk van Ecorys, in opdracht van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen.